Werknemer of ZZP’er?

Het is al een tijdje hot topic; zijn de bezorgers van thuisbezorgdienst Deliveroo werkzaam op basis van een arbeidsovereenkomst of werken zij als ZZP’er. Recent heeft de kantonrechter in Amsterdam geoordeeld dat deze bezorgers werken zijn op basis van een arbeidsovereenkomst, niet op basis van een overeenkomst van opdracht (ZZP’er). Dit ondanks dat Deliveroo op papier een zogenaamde overeenkomst van opdracht met haar bezorgers sloot en dus beoogde om als ZZP’ers met hen samen te werken. Wat bracht de kantonrechter tot zijn oordeel en, belangrijker nog, waarom is het verschil zo belangrijk?

Deliveroo

Deliveroo is een digitaal platform dat restaurants koppelt aan klanten. Hun bezorgers halen het eten op bij het restaurant waar de klant heeft besteld en bezorgen het vervolgens bij de klant. Vanaf september 2015 heeft Deliveroo bezorgers in dienst gehad op basis van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd. Per 1 februari 2018 heeft Deliveroo besloten om met bezorgers alleen nog overeenkomsten van opdracht aan te gaan. Vakbond FNV vroeg de kantonrechter te bepalen dat de overeenkomsten tussen Deliveroo en haar bezorgers nog steeds arbeidsovereenkomsten zijn.

Arbeidsovereenkomst vs. overeenkomst van opdracht

Om te beoordelen of sprake was van een arbeidsovereenkomst, heeft de rechter de vier wettelijke criteria die daarvoor gelden getoetst. De wet schrijft namelijk voor dat sprake is van een arbeidsovereenkomst indien:

  1. Sprake is van persoonlijke arbeid. De werknemer heeft niet de vrijheid zich te laten vervangen door een ander;
  2. Het werk gedurende een zekere tijd wordt verricht, dus niet bijvoorbeeld slechts voor één opdracht;
  3. Sprake is van een gezagsverhouding, waarbij de werkgever de werknemer instructies kan geven;
  4. De werknemer loon ontvangt als beloning voor zijn werkzaamheden (terwijl een ZZP’er facturen stuurt aan zijn opdrachtgever)

 

 

De kantonrechter toetste deze criteria in de zaak van Deliveroo als volgt:

  • De werkzaamheden van de bezorgers zijn sinds begin 2018 niet zodanig veranderd, dat geen sprake meer zou zijn van een arbeidsovereenkomst. Het gaat nog steeds om werk dat behoort tot de organisatie van Deliveroo;
  • De vrijheid om je te laten vervangen door een ander is niet aan de orde, omdat het moment tussen het aannemen van de bezorging en het uitvoeren daarvan zeer kort is;
  • De bezorger mag een opdracht weliswaar weigeren, maar weigeren heeft nadelige gevolgen voor toekomstige opdrachten en het behalen van bonussen, zodat de bezorgers in de praktijk maar weinig vrijheid hebben;
  • Er is sprake van een gezagsrelatie tussen Deliveroo en de bezorger, nu Deliveroo de bezorger instructies geeft. Dat het slechts algemene instructies zijn doet daar niet aan af;
  • Er is weinig tot geen ruimte over onderhandelingen over het tarief.

De kantonrechter volgde daarmee de FNV en besloot dat sprake is van een arbeidsovereenkomst. Hierna zal blijken wat de gevolgen van deze conclusie zijn.

Belangrijke verschillen!

Want; waarom is het verschil tussen beiden zo belangrijk?

Het verschil is belangrijk, omdat de rechten en plichten van een werknemer anders zijn dan die van een ingehuurde ZZP’er, ondanks dat zij wellicht dezelfde werkzaamheden verrichten. Een aantal voorbeelden:

Werknemer ZZP’er
Persoonlijke arbeid Werknemer moet de werkzaamheden zelf verrichten Opdrachtnemer mag zich laten vervangen door een ander
Gezagsverhouding Een werkgever kan aan een werknemer instructies geven, zoals werktijden, roosters, werktempo, pauzetijden of instructies over de uitvoering van de werkzaamheden Opdrachtgever verleent opdrachtnemer een opdracht. Binnen de grenzen van redelijkheid is opdrachtnemer vrij in hoe hij de werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor de opdracht uitvoert
Beloning Werknemer ontvangt loon. Daar tegenover staat dat de werkgever loonbelasting en sociale premies afdraagt Opdrachtnemer factureert aan opdrachtgever. Opdrachtgever voldoet geen loonbelasting of sociale premies. Opdrachtnemer moet BTW aangifte doen
Ziekte Indien werknemer ziek is, meldt hij zich ziek en krijgt hij zijn loon doorbetaald Geen “loon”doorbetaling tijdens ziekte
Verzekering Werkgever zorgt voor een arbeidsongeschiktheids- en aansprakelijkheidsverzekering voor werknemer ZZP’er dient zelf de nodige verzekeringen af te sluiten en te betalen
CAO CAO van toepassing CAO niet van toepassing
Algemeen De wet kent veel bepalingen die ter bescherming van de werknemer dienen. Bijvoorbeeld in geval van ontslag Deze bepalingen gelden niet voor ZZP’ers

 

Doordat de kantonrechter heeft vastgelegd dat de bezorgers werken via een arbeidsovereenkomst, genieten zij de extra bescherming van de wettelijke bepalingen die gelden voor werknemers, is Deliveroo gehouden de nodige verzekeringen af te sluiten voor de bezorgers en sociale lasten af te dragen én de CAO Beroepsgoederenvervoer is op de arbeidsverhouding van toepassing.

Conclusie

Wat we kunnen leren uit deze uitspraak van de kantonrechter, is dat kritisch wordt bekeken of inderdaad wordt gewerkt met ZZP’ers op basis van een overeenkomst van opdracht, of dat wordt gewerkt met verkapte werknemers. Daarbij is niet alleen de naam die partijen aan de overeenkomst hebben gegeven van belang. Van doorslaggevende betekenis is de wijze waarop partijen uitvoering geven aan de overeenkomst.

Neem je samenwerking met ZZP’ers daarom eens goed onder de loep, check daarbij de criteria die gelden voor een arbeidsovereenkomst en voorkom verrassingen (mogelijke naheffingen) in de toekomst. Hulp nodig bij deze check? Neem gerust contact op!

Wilt u meer weten?

Vraag het onze professionals.

mr. G.L. Brokking – van Alphen, Advocaat.

Neem contact op
 

Meer weten over arbeidsrecht?

Op onderstaande websites kunt u terecht voor informatie over onderwerp.

 

www.vaan-arbeidsrecht.nl

www.uwv.nl

www.rijksoverheid.nl